Alevilik, sözlü gelenekten beslenen ve itikadın dilden dile, babadan oğla anlatılarak bugüne gelmiş olan, kendisini bugüne kadar getirmiş olan bir inançtır. Bu durum devletin kendisini en güçlü hissettiği ve Alevi yerleşim bölgelerin tümünün askeri olarak kontrol altına almasıyla sekteye uğratılmıştır. 1940’lar sonrasında hızla önünün alınarak geçmişle bağının bıçak gibi kesilmesinden kaynaklanan asimilasyonun vermiş olduğu tahribatlar üzerinden yaratılan egemen güçle bugünkü tartışmalar sürmektedir.

Aleviliği İslam’ın bir mezhebi, Şiiliğin bir tarikatı gören yaklaşımlar, bir yaşam biçimi olarak sunan kesimler ve ayrı bir din olarak gören çevreler bulunmaktadır. Tüm bu yaklaşımlar birbirinden ayrı görülse de toplamda Aleviliğin nasıl ayrı bir inanç olduğunu ortaya koyması acısından önemlidir. Bununla birlikte Aleviliğin Şamanist veya Zerdüşti kökenli bir inanç olduğu bakış acısıyla da sorunu ele alan çevreler bulunmaktadır.

Tüm bu yaklaşımlar ve tüm bu yaklaşımların bileşkesi olarak Aleviliği anlatmak mümkündür. İşte bu mümkün olan Aleviliğin evrensel ortak değerlere sahiplenmesinden kaynaklanmaktadır. Varlığını değişim üzerinden, sorunları güncel değerler üzerinden sahiplenen Alevilik zaman ve dönemine göre yukarda bahsi geçen inançlardan, dinlerden sosyal ve kültürel topluluklardan kendisine değerler katmış bu değerlerin ortak savunucusu örgütleyicisi kimi zamanda militanı olmuştur.

Örneğin: Alevilerin inanç temelinin vazgeçilmezi olan ocakların güneşin ve ayın ateşin kutsallığı Zerdüştlük inancında karşılığını bulurken, hastaların iyileştirilmesi büyücülük keramet gelecekten haber vermek gibi Şamanist ritüelleri içine almış, Hıristiyanlıktaki Baba, Oğul, Kutsal Ruh üçlemesi, On İki havari gibi din vaizcilerinin karşılığını; Hak, Muhammet, Ali ve On İki imamlar biçiminde kendisinde resmetmiştir.

İslam’ın büyük komutanı, Hz. Ali’yi, onun boyun eğmeyen, mazlumların direniş timsali oğlu Hüseyin’i varlığını korumak için, yaşam kaynağı haline getirmiştir. Kerbela gibi olmuştur. Simavna Kadısı Oğlu Şeyh Bedrettin’i bir “Alevi” lideri olarak bağrına basmıştır.

Bu anlamıyla Alevilik Ortadoğu coğrafyasında bir ortak değerler toplamı olmaktadır. Ortakçı bir kültürün birlikte üretip, ortak paylaşıp hak ve adaletin rızalık kentinde örgütlendiği bir inanç olarak bugüne gelmiştir.  Bugüne geliş sürecinde maruz kaldığı saldırılar onun eşitlikçi paylaşımcı bir dünya yaratmak için vermiş olduğu çabanın, emeğin ve direnişin ortadan kaldırılması içindir.

Sayın Başbakanın son günlerde dile getirdiği konu tamda Aleviliğin ortak yaşam kültürünü hedef almaktadır. Mana dünyasının Pir Sultanı, Hızır Paşası ve Ali Babası vardır. Ve baki bir yolculuğun değişik dönemlerdeki, iyi ile kötünün mücadelesinin hikayesidir. Bir zamanın Botan Beyi, Mem u Zin ve Beko’sudur. Anlayanlar dünyasında manası olandır. Kamil insanın yüreğinde saklıdır. Sayın Başbakan’ın bu değerler dünyasında yeri olmadığı anlaşılmıştır. Alevilerin çizdikleri Başbakan Tayyip Erdoğan portesini tamamlamıştır. Osmanlı komutanı edasıyla, “iyinin, doğrunun hükmü bitmiştir.” demiştir. Zaferini ilan etmiştir.

Yanılmıştır. Binlerce yıldır zaferler kazandığına inananlar Alevilerin, tüm baskılara zulme rağmen bugün varlıklarını sürdürdüklerini görmektedir. Zalimin ise dün peşinde olanlar tarafından dahi sahip çıkılamayacak kadar hiçleştirildiğine şahitlik etmektedir. Devri geçmeyenlerin sesi yankılanmaktadır;

yürü bre hızır paşa
senin de çarkın kırılır
güvendiğin padişahın
o da bir gün devrilir

…

ben musayım sen firavun
ikrarsız şeytanı lain
üçüncü ölmem bu hain
pir sultan ölür dirilir.

Yoldayız… Yollardayız. 1980 sonrası başlayan bu coğrafyanın aydınlanma sürecinde kendimizi arıyoruz. Yasaklanan, ortadan kaldırılmak istenen kendimizi kaybettiğimizi düşündüğümüz mekânlarda, zamanlarda arıyoruz. Ateşe pervane olmuş kelebekler gibi kendi etrafımızda çarka durmuşuz. Avrupa’nın değişik ülkelerinden, metropollerden ve üniversitelerden gelen, ellerinde kameralar, teypler, sırtlarında küçük çantaları olan, akın akın kaynağına dönmeye çalışan onlarca, yüzlerce genç ile birlikte, kendimize dair bir kelam, resim, tarihi bir iz aramaktayız. Alandayız.

Deryada kaybolmuş damlaların izini sürmekteyiz. Tarihin en derin acılarına dalmaktayız. Bir Dersim, Semsur, Gurgum, Melatî, Olbıstan, Erzingan … olmaktayız. Her karesinde bir kaybın, kaybettirilenin izine rastlamaktayız. Her bulduğumuz zerrede aşkı yaşamaktayız.

Aşk ile…

Aşk ile yollara koyulmuş dervişlerin izcileri, çocukları binlerce yıllık geleneklerin, deyişlerin, türkülerin ardından bize gelen ve duran zaman koridorunda yol almaktayız. Ritmik dansların, duman altı sohbetlerin, muştulu bilginlerin sofrasındayız. Cellâda inat, yaşama pervane olmuş tarihin içindeyiz. Semsur’dayız…

“Offf of… Ne xoş buradasınız, değil mi?”

Biz oradayız. Onlar zaten orada. Bizi biz olmaya davet etmekteler. Yüzlerindeki derin çizgilerinde binlerce yıllık sırrı saklarlarken, kalenin burçlarında bayrak gibi nöbetteler. Gecenin içindeler. Gecenin sahipleriler. Gündüzün mağdurları, biçareleri, dervişleri, delileri, lalları, hamalları…

Gecenin efendileriler… Temburun efendileri, aşk ile niyaza durmuş Semsur. Her yanın ateş, ateşgahların aydınlattığı mekânların ülkesi… Sana geldik, sana niyaz ettik ya pir. Varlığından, ateşe pervane olmuş gençleri mahrum etmeyesin… Bilginden, derdinden… Ali Kute’den, Elif Ana’dan, Fakir İsmail’den, Niyazi Baba’dan, Hemi Tazi’dan … Eyvallahhhh… Eyvallah… Tüm erenler, evliyalar .. Çok xoştur… xoştur…

Yok, yok, yok, yok…

Derdin dermanı pir’in ışığından başka, yola ikrar vermişlerin cemaatinde, cemalinde, “ne güzel, ne güzel Hüseyin de burada, Seyit Rıza’da” … Eyvallah, eyvallah… Başkaca yok yok yok yok…

O ne xoştur, Kürtçe’dir ki; tamburun sesine eşlik eder. Erenlerin kelamını söyler. Derdimin dermanını söyler. Söylerde bizi biz olmaktan alır, bizi biz yapan olur. Atam olur, anam olur… Semsur kelam olur…

Ey kendini arayanlar, dervişler, evliyalar… Dört bir yana çil yavrusu gibi dağılanlar… Ses verin pirlerin sesine, davetine… gel gel oldu viran bağlar…

Çok xoştur, Semsur’da dara durmak, darda durup aşka pervane olmak. Pervaza durmuş canlar, niyaza durmuş canlar, dara durmuş canlar gel gel… Gel de gör pirini, gel de gör nicedir haller… “Ben olmuşum Mecnun, pirim de Leyla, Mecnun Leyla’sını bulmaz mı dostum” …