Alevilik, sözlü gelenekten beslenen ve itikadın dilden dile, babadan oğla anlatılarak bugüne gelmiş olan, kendisini bugüne kadar getirmiş olan bir inançtır. Bu durum devletin kendisini en güçlü hissettiği ve Alevi yerleşim bölgelerin tümünün askeri olarak kontrol altına almasıyla sekteye uğratılmıştır. 1940’lar sonrasında hızla önünün alınarak geçmişle bağının bıçak gibi kesilmesinden kaynaklanan asimilasyonun vermiş olduğu tahribatlar üzerinden yaratılan egemen güçle bugünkü tartışmalar sürmektedir.

Aleviliği İslam’ın bir mezhebi, Şiiliğin bir tarikatı gören yaklaşımlar, bir yaşam biçimi olarak sunan kesimler ve ayrı bir din olarak gören çevreler bulunmaktadır. Tüm bu yaklaşımlar birbirinden ayrı görülse de toplamda Aleviliğin nasıl ayrı bir inanç olduğunu ortaya koyması acısından önemlidir. Bununla birlikte Aleviliğin Şamanist veya Zerdüşti kökenli bir inanç olduğu bakış acısıyla da sorunu ele alan çevreler bulunmaktadır.

Tüm bu yaklaşımlar ve tüm bu yaklaşımların bileşkesi olarak Aleviliği anlatmak mümkündür. İşte bu mümkün olan Aleviliğin evrensel ortak değerlere sahiplenmesinden kaynaklanmaktadır. Varlığını değişim üzerinden, sorunları güncel değerler üzerinden sahiplenen Alevilik zaman ve dönemine göre yukarda bahsi geçen inançlardan, dinlerden sosyal ve kültürel topluluklardan kendisine değerler katmış bu değerlerin ortak savunucusu örgütleyicisi kimi zamanda militanı olmuştur.

Örneğin: Alevilerin inanç temelinin vazgeçilmezi olan ocakların güneşin ve ayın ateşin kutsallığı Zerdüştlük inancında karşılığını bulurken, hastaların iyileştirilmesi büyücülük keramet gelecekten haber vermek gibi Şamanist ritüelleri içine almış, Hıristiyanlıktaki Baba, Oğul, Kutsal Ruh üçlemesi, On İki havari gibi din vaizcilerinin karşılığını; Hak, Muhammet, Ali ve On İki imamlar biçiminde kendisinde resmetmiştir.

İslam’ın büyük komutanı, Hz. Ali’yi, onun boyun eğmeyen, mazlumların direniş timsali oğlu Hüseyin’i varlığını korumak için, yaşam kaynağı haline getirmiştir. Kerbela gibi olmuştur. Simavna Kadısı Oğlu Şeyh Bedrettin’i bir “Alevi” lideri olarak bağrına basmıştır.

Bu anlamıyla Alevilik Ortadoğu coğrafyasında bir ortak değerler toplamı olmaktadır. Ortakçı bir kültürün birlikte üretip, ortak paylaşıp hak ve adaletin rızalık kentinde örgütlendiği bir inanç olarak bugüne gelmiştir.  Bugüne geliş sürecinde maruz kaldığı saldırılar onun eşitlikçi paylaşımcı bir dünya yaratmak için vermiş olduğu çabanın, emeğin ve direnişin ortadan kaldırılması içindir.

Sayın Başbakanın son günlerde dile getirdiği konu tamda Aleviliğin ortak yaşam kültürünü hedef almaktadır. Mana dünyasının Pir Sultanı, Hızır Paşası ve Ali Babası vardır. Ve baki bir yolculuğun değişik dönemlerdeki, iyi ile kötünün mücadelesinin hikayesidir. Bir zamanın Botan Beyi, Mem u Zin ve Beko’sudur. Anlayanlar dünyasında manası olandır. Kamil insanın yüreğinde saklıdır. Sayın Başbakan’ın bu değerler dünyasında yeri olmadığı anlaşılmıştır. Alevilerin çizdikleri Başbakan Tayyip Erdoğan portesini tamamlamıştır. Osmanlı komutanı edasıyla, “iyinin, doğrunun hükmü bitmiştir.” demiştir. Zaferini ilan etmiştir.

Yanılmıştır. Binlerce yıldır zaferler kazandığına inananlar Alevilerin, tüm baskılara zulme rağmen bugün varlıklarını sürdürdüklerini görmektedir. Zalimin ise dün peşinde olanlar tarafından dahi sahip çıkılamayacak kadar hiçleştirildiğine şahitlik etmektedir. Devri geçmeyenlerin sesi yankılanmaktadır;

yürü bre hızır paşa
senin de çarkın kırılır
güvendiğin padişahın
o da bir gün devrilir

…

ben musayım sen firavun
ikrarsız şeytanı lain
üçüncü ölmem bu hain
pir sultan ölür dirilir.

Hakikatçi Alevi geleneğinin son temsilcileri arasında yer alan ve giderek parmakla sayılacak kadar azalan yaşayan tarihimiz bir büyük kayıp daha yaşamış oldu. Son bir kaç yıl içerisinde Hasan Sinemilli, Mamo Geyik, İbrahim Aldede, Küçük Tacım Bakır, Mehmet Mustafa dede Şexo Soysüren gibi isimler aramızdan ayrıldı… Her ayrılış Alevilerin tarihinden bir parça alıp götürdü. Alevliler yaşayan değerlerine sahip çıkamayarak, derin asimilasyonu göğüsleyecek dayanaklarını da kaybetmiş oldular.

Asimilasyona karşı direnebilmek bir bilgi birikimi, köklü bir geçmiş ve miras gerektiriyor. İşte bu miras bu gelenekçi pirlerin varlığıyla temsil bulmaktaydı. Onların varlığını Aleviliğin varlığı, yokluğunu Alevilerin yokluğu gibi okumak mümkündür.

Alevi asimilasyonuna karşı okunacak en güzel kitap olan insanın, insanı kâmilin tecellisi olan bu pirlerimizin maruz kaldıkları baskılar ve yaşadıkları zorluklar, Alevi toplumunda temsili ‘kendini bilmezlik’ olarak karşılık bulmuştur. Her pirinden uzaklaştırılan talip asimilasyonu en derinden yaşayan kişiler olarak metropollerde başsız bir beden gibi yokluklarına çırpınmışlardır.

Alevilik nedir? Sorusunun cevabı olan ocak pirleri aynı zamanda “Alevi kimdir?” sorusunun da cevabını içinde barındırmaktadırlar. Devlet geçmişten bu güne temel olarak Alevi pirlerini işlevsiz hale getirmek için uğraşmıştır. Tekke ve zaviyeler yasasının Alevi önderlerinin taliple buluşmasını engellemeye çalışan bir işlev üzerine inşa edilmiştir. Pirlik makamı suç makamı haline getirilmiştir. Pirler suçlular olarak takibe maruz kalmıştır. Kimi yerlerde toplum önünde aşağılanmış, sakalları kesilmiş, bıyıkları yolunmuştur. Taliple ilişkisini kesmek için her türlü yola başvurmuştur. Bunu sağlandığı oranda da Alevi asimilasyonu toplum içerisinde derinleşmiş ve bu günkü durum ortaya çıkmıştır.

Yavuz Sultan Selim zamanında başlatılan Alevi ocaklarının söndürülerek yerine dikme dedelerin atanması cumhuriyet döneminde de benimsenmiştir. Bu gün içi boşaltılmaya çalışılan Alevi uyanışına karşı atama dedeler devreye sokulurken, hakikat yolcuları unutturulmaya çalışılmıştır. Fakat köklü bir geleneğin ve geçmişin mirası olan hakikat ehli yol erleri kendilerini yeniden hissettirmeye Alevileri kendi etrafında toplamaya çağırırken birer birer de aramızdan ayrılmaktadırlar. Kaybımız büyüktür. Bunu Alevilerin içerisinde olduğu duruma bakarak söylemek mümkündür.

Onun içindir ki bizler ocak Aleviliğini önemsiyoruz. Alevilerin kendi kökleriyle buluşmasının yolu pir talip ilişkisinin hayat bulmasıyla mümkündür.  Çünkü pirde tecelli eden ocağın binlerce yıl biriktirdiği değerleri temsil etmesi, öğretiyi bu güne kadar taşımasıdır. Alevilerin yazılı bir geçmişi yok denecek kadar azdır. Tarih pirlerin kulaktan kulağa aktardığı ve miras yoluyla bu güne intikal etmiş olan yaşayan Aleviliktir. Aleviliği yeniden tarif etmek isteyenler,  bunun üzerinden kavga edenler,  yaşayan Aleviliği görmek istenmemektedirler. Çünkü yaşayan Alevilik teslim olmamış, direngen ve geçmişiyle ilişki halindedir. Yaşayan Alevilik tüm direniş tarihinin ezilenlerin zulme karşı ayaklanma tarihidir. Onun içindir ki egemenlerin hedefindeki Aleviliktir.

Yeni yaratılmak istenen ve temsiliyetini Cumhuriyetçi Eğitim Merkezi Vakfında bulan anlayışın Aleviler üzerinde yaratmış olduğu tahribat ortadır. İttifakların, söylemlerin ve yaşam biçimleri ortadadır. Bu cesareti tabi ki Alevilerin asimile edilmesinden ve devletin bu asimilasyonu desteklemesinden almaktadır. Devletle iç içe geçmiş onun gizli-açık finansmanıyla beslenmiş kurumların Alevi olması söz konusu değildir. Lakin günümüz dünyasında kendisini etkin bir biçimde hissettiren Alevilere ihanetin bu kadar pervasız olması işte bu hakikat yolcularının sessizce sahipsizce aramızdan ayrılmasındandır.

Alevi hukukunun işletilmediği Aleviliğin bir yaşam unsuru olarak görülmediği Alevi kurumlarının yabanıl bir ot gibi bittiği, kurum başkanlarının siyaset pazarında Aleviliği pazarladığı bir süreçten geçiyoruz. İşte bundan dolayıdır ki; Pir Mehmet Yüksel gibi çınarlarımızın kaybı bizlerde derin yaralar açmaktadır. Bu yara Alevilerin almış olduğu bir yaradır. Bu kayıp Aleviliğin kaybıdır. Hepimizin başı sağ olsun.

Ve sen pirim;

Hakikat yolunun yolcusu hakka yürürken haq ile haqikat olan mirasın mirasımızdır, bugüne kadar bize taşıdığın inancımızı gelecek nesillere aktarmak da görevimizdir. Toprağın bol, devrin daim olsun pirim…